در اين قسمت شما با زلزله و اقدامات اوليه قبل ،هنگام و بعد از وقوع آن آشنا مي شويد.
زلزله
زلزله عبارت است از وقوع تکان های شدید و ناگهانی زمین که در اثر شکسته شدن و جا به جا شدن لایه های زیر سطح زمین ایجاد می گردد.
زلزله یا لرزش شدید زمین می تواند منجر به ترک خوردن یا فرو ریختن ساختمان ها و سازه های مختلف ، قطع خطوط آب ، برق ، گاز و تلفن ، بروز بهمن ، سیل ، آتش سوزی یا وقوع موج های بسیار بزرگ و مخرب در سطح دریا گردد . این امر موجب وارد آمدن صدمات بی شماری به انسان ها و محل کار یا سکونت آنان خواهد گردید .
قبل از وقوع زلزله:
برای به حداقل رساندن صدمات ناشي از وقوع زلزله علاوه بر رعایت دستورات ایمنی خاص در مورد مهندسی و نحوه ساخت سازه های مختلف باید نکات زیر را نیز در نظر داشت و رعایت کرد:
· شرکت در کلاس های آموزش کمک های اولیه و امداد و نجات
· آموزش و تفهیم مطالب مهم این کلاس ها به افراد خانواده ، همکاران در محل کار ، دانش آموزان مدرسه و ...
· محکم کردن قفسه های کتاب ، کمدهای آشپزخانه و غیره به دیوار جهت جلوگیری از سقوط آنها و اشیاء داخل آنها به هنگام وقوع زلزله
· محکم کردن آب گرمکن ، بخاری و ... به دیوار با استفاده از وسایل مناسب
· آماده کردن یک جعبه یا کیف فرار اضطراری جهت مواقع ضروری . این کیف باید حداقل شامل موارد زیر باشد:
- وسایل کمک های اولیه شامل دستکش ، باند ، گاز ، صابون ، مواد ضد عفونی کننده ، برخی داروهای ضروری مورد نیاز به ویژه اگر افرادی از اهالی منزل داروی خاصی را با نظر پزشک مصرف می کنند (مثل داروی فشار خون یا داروی بر طرف کننده ی درد آنژین صدری (قرص زیر زبانی نیتروگلیسیرین ، داروهای ضد صرع یا تشنج و ...) ، قیچی ، چسب و ...
- غذای کنسرو شده و در باز کن یا غذای خشک ، کم حجم و پر انرژی که نیاز به پخت و پز و نگهداری در یخچال نداشته باشد (مثل بیسکویت ، نان خشک ، خرما انجیر و ...)
- آب قابل شرب در ظروف در بسته و محکم
- لباس گرم ، پوشش مناسب جهت مواقع بارانی و وسایل خواب مثل پتو یا کیسه خواب
- یک رادیو باتری دار کوچک ، چراغ قوه و چند عدد باتری اضافی
- یک چاقوی چند منظوره
- کبریت ، فندک ، شمع
نکته مهم : تا از وضعیت محیط و عدم نشت گاز در محل مطمئن نشده اید ، از روشن کردن کبریت یا شمع به شدت خود داری کنید.
- وسایل مورد نیاز نوزادان ، افراد بیمار یا معلول خانواده با توجه به نیاز آن (نوزادان : شیر خشک ، لباس مناسب ، پوشک ، پستانک یا در مورد افراد پیر : داروهای مورد نیاز و ...)
- یک دستورالعمل خلاصه در مورد نحوه ی قطع گاز ، آب و برق محل کار یا سکونت و محل شیر اصلی یا کنتور مربوطه تا در صورت لزوم و بر اساس دستور مقامات مسئول ، افراد خانواده بتوانند به سرعت اقدام به انجام ایتکار کنند.
· نگهداری جعبه فرار اضطراری ، کیف کمک های اولیه ، چراغ قوه و دیگر وسایل ضروری در یک محل مشخص و معین به نحوی که به راحتی در دسترس شما باشد.
· اشیاء با ارزش و کم حجم مثل سند مالکیت خانه یا اتومبیل ، طلا و جواهرات و پول نقد را در یک محل مشخص اما امن و قابل دسترس قرار دهید تا رد صورت لزوم بتوانید به سرعت آنها را بردارید و از محل خطر دور شوید. بهتر است مشخصات اشیاء با ارزش مثل شماره سریال وسایل خانگی یا شماره شاسی و موتور خودرو را نیز یادداشت کنید و در کنار اشیاء با ارزش یا داخل جعبه فرار اضطراری قرار دهید . این کار به اثبات مالکیت شما پس از وقوع حوادث کمک خواهد کرد.
· محل کیف فرار اضطراری و نقاط امن ساختمان را با افراد خانواده یا همکاران مرور و تعیین کنید که در صورت وقوع زلزله در کدام قسمت ساختمان پناه خواهید گرفت.
· نحوه ی فرار از ساختمان را با افراد خانواده یا همکاران مرور و گهگاه آن را تمرین کنید . بهتر است این کار را بدون روشنایی و در مواقعی که ساختمان تاریک است نیز تمرین کنید.
نکته : نکات ضروری را به همه ی افراد حاضر در ساختمان (خانواده یا همکاران) آموزش دهید . به ویژه نحوه انجام عملیات فرار و پناه گرفتن را کاملاً برای کودکان و افراد پیر تشریح کنید.
· شماره تلفن های ضروری مثل آتش نشانی ، مرکز فوریت های پزشکی (اورژانس) ، پلیس ، اتفاقات آب ، برق گاز و غیره را در دسترس داشته باشید و در صورت امکان آنها را به اعضاء خانواده (به ویژه کودکان) بیاموزید.
نکته : به طور منظم و مرتب وسایل جعبه ی فرار اضطراری را ارزیابی و کنترل کنید و باطری ، کنسرو ، آب و غذای خشک داخل آن را در فواصل معین تعویض نمایید.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
هنگام زلزله
· حفظ خونسردی و هجوم نبردن به طرف راه های خروجی ، راهرو یا پلکان
· دور شدن از پنجره ، قفسه ی کتاب ، کمد آشپزخانه و ...
· تنهاکافی است چندقدم جا به جا شوید و در محل مناسبی مثل زیر میز یا زیر چهار چوب در پناه بگیرید. به طور مثال می توانید در زیر میز بنشینید و با دست از سر خود محافظت کنید.
· اگر در رختخواب هستید ، می توانید همان جا بمانید و از بالش برای محافظت سر خود استفاده کنید.
· اگر در محیط باز هستید ، به یک محل باز که دور از ساختمان های بلند ، درخت و پایه های برق باشد بروید ، در حالت نشسته یا درازکش قرار بگیرید و تاپایان زلزله همانجا بمانید.
· درصورتی که در حال رانندگی هستید ، پس از کم کردن سرعت خودرو آن را در یک محل مناسب متوقف کنید و تا پایان زلزله از داخل خودرو خارج نشوید.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
بعد از زلزله
· ارزیابی صحنه ی حادثه ، دور کردن یا پرهیز از خطر و درخواست کمک در صورت لزوم را فراموش نکنید.
· قسمت های مختلف بدن خود را معاینه کنید تا سالم بودن آن ها یا وقوع صدمات و جراحات مختلف آگاه شوید.
· برای جلوگیری از صدمات بیشتر از یک لباس یا شلوار بلند ، کفش مناسب ، پیراهن آستین بلند و دستکش کار استفاده کنید.
· دیگر افراد حاضر در صحنه را از نظر جراحات مختلف ارزیابی کنید و کمک های اولیه ضروری را در صورت نیاز انجام دهید.
· به دنبال آتش سوزی های کوچک گشته و اقدام به خاموش کردن آنها کنید.
· در صورتی که تا به حال جریان گاز را قطع نکرده اید ، حتماً این کار را انجام دهید.
· در صورت استشمام گاز از روشن کردن کبریت ، فندک یا روشن و خاموش کردن وسایل الکتریکی به شدت پرهیز کنید.
· رادیو را برای شنیدن دستورات مقامات مسئول روشن نگه دارید.
· منتظر وقوع پس لرزه ها باشید و در صورت امکان از نقاط خطرناک دوری کنید . مثل دوری از دیوارهای ترک خورده یا اجسام نا پایدار که امکان سقوط آنها وجود دارد.
· ساختمان محل سکونت یا کار خود را از نظر خسارات وارده ، شدت و محل آنها مورد ارزیابی قرار دهید . اگر خطر تخریب ساختمان وجود دارد ، افراد حاضر در ساختمان را با حفظ خونسردی ولی به سرعت از آنجا خارج کنید و به یک محل امن ببرید.
· از تلفن تنها برای گزارش موارد مهم و ضروری استفاده کنید و از اشغال کردن خطوط تلفن به شدت پرهیز کنید .
· نکات مهم در مورد مقابله با زلزله ، عملیات هنگام وقوع و پس از زلزله را یک بار دیگر با افراد خانواده مرور کنید و نقاط امن را مجدداً به آنها گوشزد نمایید.
© کپی رایت توسط : پـایگاه اینترنتی نجـاتگر :: آموزش امداد و نجات (کلیه حقوق مادی و معنوی مربوط و متعلق به این سایت است.)
برداشت مطالب فقط با اجازه کتبی و ذکر منبع امکان پذیر است .
بخش خبری
تالار گفتمان
پایگاه نجاتگر
ویژه نجاتگر 
